Silva

Het afgelopen weekend ben ik beide dagen naar Rotterdam afgereisd om deel te nemen aan de eerste module van de Silvatraining.
De Silva Methode is de door José Silva ontwikkelde techniek om je te helpen meer van je brein te gebruiken en de creatieve vermogens van je bewustzijn te vergroten, vertelt de site.
Het was me al langer duidelijk dat ik mijn brein tegenstrijdige opdrachten gaf. Ik besefte verdomd goed dat positief praten tegen mezelf geen enkele zin had zolang die stem diep van binnen daar een opdracht doorheen schreeuwde die alle hersencellen weer de tegengestelde richting uit dirigeerde.
In de Silvatraining leerde ik dat mijn brein juist op alfaniveau bevattelijk is voor informatie. Als je 'in alfa' bent, dan produceren je hersenen minder hersengolven per seconde dan wanneer je (in het dagelijkse leven) op bétaniveau functioneert. Ik heb geleerd om naar dit niveau van bewustzijn af te dalen en mijn brein van daaruit specifieke boodschappen te geven.
Sinds de training concentreer ik me vooral op het rechtzetten van een aantal negatieve overtuigingen die ik over mezelf in het leven geroepen heb. Daarmee heb ik mezelf tenslotte jarenlang onderuit geschopt.
Net als na de week mediteren met Miek Pot, heb ik na dit weekend het gevoel dat er een basis gelegd is waar ik mee vooruit kan. De technieken zijn eenvoudig en je zou ze jezelf ook zelfstandig eigen kunnen maken. Maar net als bij mediteren is het toch wel heel erg fijn als iemand je een paar dagen aan de hand neemt. Door de deskundige begeleiding heb ik me er compleet aan over kunnen geven en dat heeft die basis gelegd waar ik nu profijt van heb.
Het mooiste vind ik nog wel dat ik al zo doordrongen geraakt ben van al die positieve dingen dat ik mezelf nog maar af en toe betrap op negativiteit. "Ik heb nu eenmaal geen richtingsgevoel," dat soort uitspraken bijvoorbeeld. Ik stop ze meteen en buig ze om in een positief geformuleerde constatering.
De tijd van negativiteit en pessimisme is voorbij. Het heeft me geen goed gedaan.
Ik ben goed zoals ik ben, doe mijn best en stel me in op een positief resultaat. En verder ga ik relaxed met de dingen om: Kun je er niets aan veranderen? Maak je niet druk. Kun je er wél iets aan veranderen? Maak je niet druk. Moet Lao Tse wel geweest zijn die deze wijze woorden sprak.

- kunstenaar onbekend -

Nederigheid

Opeens staat het me tegen. Alle inspirerende teksten die over God spreken. Het is alsof ik er teveel van gegeten heb. "Ik ben een beetje misselijk," zingt Buster Fonteijn in mijn hoofd.
Vreemd. Ik vind het ook een naar gevoel.
Alsof ik de afgelopen tijd alleen maar bezig ben geweest met wat ik lekker vond. Ah, dat is mooi! Oh... die is lekker! En die en die en die! Hmmmm...
En het is ook alsof ik, door de kou bevangen, steeds dichter bij het vuur gekropen ben. Te dicht.
Ik heb behoefte aan wat afstand. En daarmee bedoel ik niet dat ik mijn lijntje met God ga verwaarlozen. Ik wil de boel wat meer relativeren.
Mijn lijntje met God blijft belangrijk, want zonder dat kan ik niet wezenlijk ervaren dat ik leef vanuit die eeuwigheid, dat wijde, goddelijke, bewustzijn. Maar ik zou er liever mee leven zonder dat het zo ontzettend op de voorgrond staat dat ik er juist een vernauwde blik van krijg. Ook hier is blijkbaar een balans nodig tussen focussen en loslaten. Zo ermee bezig zijn dat er ruimte blijft voor verwondering, voor spelen.
Voor nederigheid. Het woord is me nu in korte tijd twee keer toegevallen. Eén keer in het Zonnelied van Franciscus en vanochtend in een blogtekst van Jacinta.
Nederigheid. Zuster water uit het Zonnelied is nederig. Ze vult in alle blijheid en vrijheid de leegtes op zodat nieuw leven kan ontstaan, vertelde zuster Paula ons tijdens het meditatieweekend in Megen.
Nederigheid. Het heeft voor mijn gevoel ook te maken met aanvoelen dat ieder mens evenveel waarde heeft. Niemand is meer of minder dan een ander. Door te zijn als water kan ik zowel de dakloze als de koningin ontspannen tegemoet treden en werkelijk ontmoeten.
En nederigheid doet mij ook beseffen dat de dingen niet gaan zoals ze gaan omdat ik dat zo wilde, maar omdat het in overeenstemming was met de natuur der dingen:

Het hoogste goed is als water,

dat alle dingen voedt zonder zijn best te doen.

Het stroomt naar lage plekken die door alle mensen worden gehaat.

Daarom is het als de Tao.

....

Wie in overeenstemming met de natuur leeft

gaat niet in tegen de aard der dingen.

Hij beweegt in harmonie met het aanwezige moment

en weet altijd het juiste te doen.

- eerste en laatst strofe van het 8e vers van de Tao Te Ching - 

- viooltjes, symbool van nederigheid - 

Eén worden

Vandaag lees ik op Rinie Altena's blog een mooie column van Jean Jacques Suurmond. Wat ik eruit haal sluit mooi aan bij wat ik gisteren schreef: iedere situatie, elk moment, kan ik ontvankelijk zijn voor Gods zaden en op die manier een voedingsbodem zijn voor Zijn Liefdevolle Wil.

"Van nature is ons bestaan verdeeld. We zien God als een E-nummer: een mogelijke toevoeging die aan het leven houdbaarheid of smaak moet geven," stelt Suurmond in zijn column. Maar: "God is geen toevoeging, maar het hart van de wereld." Maakt het dan niet uit of je gelovig bent of niet? God is er toch wel. Ook in de ongelovige.

Ik vind dat grappig, want ik heb het me al vaker gerealiseerd. God, de Tao, De Allermooiste, De Eeuwige, is overal aanwezig. Of je het nu gelooft of niet, dacht ik er dan achteraan. Jij merkt het dan wel niet, maar nu spreekt God tot jou.

Als manlief vol overgave een prachtige drakenboot van lego aan het bouwen is, dan zou hij Gods aanwezigheid kunnen ervaren. Het zou kunnen. Ik heb er al vaker met hem over gesproken en toen dergelijke voorbeelden gegeven. Toch voelt hij Gods aanwezigheid niet. Gewoonweg omdat hij er niet in gelooft.

Als God overal is, in iedere situatie tot mij spreekt, dan is hij dus ook in de chaos en de drukte te vinden. "Wie God los van het gewone leven ziet, leeft nog in diabolische verdeeldheid," zegt Suurmond. "Als we hem tot bijzondere ervaringen beperken, raakt hij uit het zicht. God wordt irrelevant voor het gewone leven - een mogelijke toevoeging of hypothese. Pas als we in de keuken van het alledaagse bestaan in een spiegelei God zien glimlachen, zijn we één geworden, zoals God één is."

Prachtig.

Troost

Afgelopen zaterdag nam ik deel aan een workshop met Peter Denneman en Joke Litjens over het opzetten van een huisgemeente. Alleen al het deelnemen aan zo'n dag in een groep mensen heeft een enorme impact op mij. In de trein terug naar huis schoot er dan ook van alles door me heen:

• Wat doe ik toch nog steeds enorm mijn best als ik me tussen de mensen begeef (en geef ik mezelf toch gauw op m'n kop!)
• Wat wil ik die ander toch graag 'helpen' met mijn kijk op de zaak 
• Wat reageren mensen toch positief op mij als ik ergens binnenkom (dat verrast mij iedere keer weer)
• Wat is het toch leuk om met onbekenden te praten en dan te voelen dat we oprecht in elkaar geïnteresseerd zijn
• Wat is het toch een troostend idee dat er mensen zijn die vanuit hetzelfde verlangen leven als ik
• Wat is het toch fijn om te ervaren dat bij echt contact alle vooroordelen oplossen en ieder mens prachtig is
• Wat is het toch nodig dat ik me open en liefdevol blijf opstellen naar mezelf en alle mensen om me heen!

Het was een confronterende dag, maar ook een dag van troost. Er zijn meer mensen zoals ik. Mensen die net als ik dat lijntje met God, met onze Bron, met de Tao, open willen houden. Iedere dag weer.
Hoe doe jij dat? Eerlijk je ervaringen willen delen, daar gaat het om. Dat opent onze harten voor elkaar. We laten ons kennen en op zulke momenten is zichtbaar dat wij voortkomen uit De Allermooiste.
Dat is waar ik blij van word. Alles valt op z'n plek.
Zie je wel.

Uit de oude doos

Vandaag ruim ik laadjes op waarin zich van alles en nog wat verzamelt in de loop der tijd. Dat levert inspirerende vondsten op:

Leef zonder overdrijving

Als je op je tenen gaat staan, kun je niet stevig staan.

Als je lange stappen neemt, kun je niet ver lopen.

Zo begint het 24e vers van de Tao Te Ching in de vertaling van Wayne Dyer. 

Gisteren wist ik me met mezelf zó geen raad en dat leverde zoveel stress op, dat ik het niet 'weggemediteerd' (kon maar niet uit mijn hoofd geraken) of weggeschreven kreeg (ik heb wel drie pogingen tot een blogtekst gedaan). Ik weet inmiddels dat ik in zo'n situatie het beste dingen kan gaan doen die nog moeten gebeuren zodat er toch nog iets positiefs uit de toestand ontstaat.

Het had allemaal te maken met het kruispunt waarop ik me gevoelsmatig bevind. Er is de mogelijkheid tot een oriëntatietraject bij het IMK (Instituut voor Midden- en Kleinbedrijf) om te onderzoeken of het ondernemerschap iets voor mij is en er gloort een part-time baan bij een welzijnsorganisatie aan de horizon. Voor de eerste optie had ik een gesprek gevoerd met een coach van het IMK die zich volledig op de droom van een eigen stiltehuis wilde richten omdat mijn schrijfambities te vaag waren om een aanvraag op te baseren (mijn uitkerende instantie gaan het traject betalen en moet goedkeuring geven).

Het is nu een week later en ik merk aan alles dat zo'n stiltehuis een brug te ver is. Bovendien ben ik er net een half jaartje achter dat ik zo graag schrijf. Deze blog zit mij als gegoten en ik geniet er volop van. 

In een gesprek met mijn (wandel)vriendin S. werd het me helemaal helder. Ik hoef dit (een stiltehuis beginnen) niet te doen. Niet nu. Ik hoef niets te bewijzen. Ik wil blijven bij wat mij nu plezier en energie geeft en dat is het schrijven. 

Ik voel aan alles dat ik het klein wil houden. Klein in de zin van behapbaar, zodat ik genoeg tijd over heb om stil te staan, te mijmeren en te lummelen. Dat is goed voor mijn creativiteit, goed voor het schrijven en ook goed voor mij.
Ik wil rustige, kleine stappen zetten op het pad van de Tao. 

Zij die de Weg volgen

worden één met de Weg.

Zij die goedheid volgen

worden één met goedheid.

Zij die van de Weg en goedheid afdwalen

worden één met falen.

Als je je voegt naar de Weg,

stroomt zijn kracht door je heen.

Je acties worden die van de natuur,

je wegen die van de hemel.

Open je voor de Tao

en vertrouw je natuurlijke reacties...

dan zal alles op zijn plek vallen.

(gedeelte van het 23e vers van de Tao Te Ching, vertaald door Wayne Dyer)

De onverwachte golfbewegingen van het leven

Gisteren kreeg ik een mail met daarin het bericht dat de schrijfopleiding niet van start kon gaan omdat het minimum aantal deelnemers helaas niet gehaald was.
In eerste instantie was ik heel erg teleurgesteld. Heb er ook nog over gebeld, maar het bleef zoals het was: het gaat niet door in september. Wellicht zijn er in februari wel voldoende deelnemers. Ik wacht het af.
Het mooie was dat ik al vrij snel merkte dat ik mee kon bewegen met deze onverwachte golfbeweging. Ik kan niet in de toekomst kijken en weet dus ook niet of dit nu echt zo slecht is als het nu lijkt.
In Windstilte voor de ziel citeert Joke Hermsen Bergson die zegt dat het er om gaat "de ziel van het leven zelf te voelen kloppen en de onverwachte golfbewegingen te volgen van 'het zelf' dat zich laat leven."
Mezelf laten leven. Dat klinkt zalig. Net als me laten wiegen of me laten troosten. Ik hoef niets, ik geef me over. Niks geen geanalyseer, slechts intuïtieve overgave. Puur vertrouwen. Wu wei.
Bergson zegt ook: "Dankzij onze intuïtie kunnen we onszelf als duur ervaren, een pure kwalitatieve, heterogene duur, waarvan wij niet kunnen zeggen dat hij 'is', maar dat hij 'wordt'."
Mijn leven hier op aarde als een stukje van mijn levenslijn die niet stopt bij mijn dood. Mezelf zien als een mens in wording, in verandering. Alles is in verandering, dat gebeurt gewoon. Ik hoef alleen maar mee te bewegen als riet in de wind.
We zullen het zien of ik die opleiding ga doen in het voorjaar. En nu kan ik dit najaar vast nog meedoen met de cursus columns schrijven waar ik me in eerste instantie voor had aangemeld.
Insha'Allah, zeggen de moslims dan zo mooi.

Alles onder de hemel is een heilig vat en kan niet worden beheerst.

Het willen beheersen leidt tot verderf.

Als we het willen grijpen, verliezen we het.

Laat het leven zich natuurlijk ontvouwen.

Weet dat het eveneens een vat van perfectie is.

Precies zoals je inademt en uitademt,

is er een tijd om voorop te lopen

en een tijd om achter te zijn;

een tijd om in beweging te zijn

en een tijd om te rusten;

een tijd om energiek te zijn

en een tijd om uitgeput te zijn;

een tijd om veilig te zijn

en een tijd om in gevaar te zijn.

Voor de wijze 

is alle leven een beweging richting volmaaktheid.

*Gedeelte van vers 29 van de Tao Te Ching, vertaald door Wayne Dyer*

De ongrijpbare ziel

O, wat benijd ik Joke Hermsen om haar filosofische bagage! Joke J. Hermsen: filosofe, schrijfster. Kun je het mooier krijgen? Op het moment denk ik dat dit wel het summum is van heerlijkheid. Kunnen denken, kunnen interpreteren, kunnen construeren en dat alles op een creatieve manier. Bovendien kan ze het op een prachtige manier opschrijven zodat het mij weer inspireert.
Wat ik lees in haar boekje Windstilte van de ziel boeit me mateloos, maar al die verschillende zienswijzen verwarren ook. Hoe diep moet ik duiken tot ik bij mijn ziel uitkom? Hoe concreet kun je praten over je ziel? Ik schreef al dat mijn ziel voor mij gevoelsmatig te maken heeft met mijn allerindividueelste zijn, wat mij toch het gevoel geeft dat er op een concrete manier van alles over mijn persoonlijke ziel te zeggen zou zijn, waar ik geloof ik niet zo blij mee ben.
Als ik stel dat mijn ziel mij richting kan geven, want zo voel ik het, dan geeft dat aan dat er diep in mij een 'weten' huist. Iets wat mij kan 'bezielen' en waardoor ik enthousiast ergens mee aan de slag ga. Joke Hermsen noemt dit 'het dieper gelegen zelf' dat 'het bewuste ik' kan bezielen.
"Elke schrijver, kunstenaar of musicus weet dat hij vanuit het hoogst particuliere van zijn eigen ervaring en emoties de universele taal van zijn discipline moet openbreken om datgene uit te drukken waar het hem of haar om gaat. Alleen dan kan de kunstenaar tot iets als een eigen signatuur komen. Deze handtekening wordt niet vanuit zijn bewuste ik maar vanuit het dieper gelegen zelf geïnspireerd, omdat daar zijn meest bijzondere, zijn meest 'donkere' geschiedenis ligt verscholen."
Dat vind ik heel mooi gezegd. Toch vraag ik mij af of ik mijn ziel niet in een nog diepere laag moet zoeken. De ziel als nulpunt van onze individualiteit, zoals Meister Eckhart het beschrijft, wat me weer aan de Tao van de Oosterse wijsgeren doet denken. En als ik zo ver ga dat ik mijn ziel als onderdeel van de Tao ga zoeken, hoe kan het dan dat eigene bevatten wat mij nu precies mij maakt?
Mooi, mooi, ik kauw er nog lekker even op door. Het boekje is gelukkig nog lang niet uit.

Sale

Leef zonder op te potten (vers 81 van de Tao Te Ching). Nou, da's mooi om te horen nadat ik vanochtend naar de uitverkoop bij Cora Kemperman ben geweest ;-)

Helaas moet ik deze tekst ietsje anders interpreteren. Lao Tzu nodigt ons uit om het vergaren van meer spullen in te ruilen voor de viering van onze ware essentie. De plek waar wij vandaan komen bevat namelijk geen dingen, is vormloos, net als wij zelf. Het is dus de uitnodiging tot stoppen met verzamelen.

Toch heb ik vanochtend bij Cora Kemperman in de winkel besloten om mijn vrouw-zijn te eren met een prachtige, zwierige, rode rok (en nog een paar andere mooie dingen...). Heb nog geen vers kunnen vinden waarin staat dat dit okee is. Wellicht past dit soort zinnelijkheid meer bij de Tao van Moem: bevrijd je sensuele ik! En daar kan de sale heel goed aan bijdragen.

http://www.prietplaatjes.nl/2011/07/sale.html

De paradoxale eenheid

Soms kan ik heel zuiver voelen dat alles goed is zoals het is. Ben ik even los van het oordelen, ervaar ik de ruimte en onbegrensdheid van alles en weet dat het goed is. Op dat moment. Alles is goed.
Nu zou je denken dat ik zo'n ervaring krijg op momenten dat alles ook goed is naar de door ons zo gemakkelijk gebruikte maatstaven. Geen pijn, gevulde maag, tijd genoeg, mooi weer, dat soort zaken. Toch is dat meestal niet het geval.
Ik heb die ervaringen alleen als ik er helemaal ben. Ben waar ik ben. En dat heeft niets te maken met die etiketjes van goed of slecht. Ik kan er helemaal zijn als ik veel verdriet voel. En dan kan ik tegelijk met dat verdriet soms ook die enorme ruimte voelen en heel diep van binnen weten dat ik nergens bang voor hoef te zijn. Laat maar komen zoals het komt. Geeft niet. Maakt niet uit. En dat zeg ik dan niet uit onverschilligheid.
Ik vang op die momenten iets op van de volmaakte eenheid waar geen oordeel is. Dat is de Tao, waar vanuit de bomen, bloemen, planten, dieren en baby's en jonge kinderen leven. Vermoed ik.
Hafiz schreef er een prachtig gedicht over:

Alleen

Die Verlichte

Ene

Die het vormloze tot vorm blijft verleiden

Had de bekoring mijn 

Hart te winnen

Slechts een Volmaakte

Die altijd

Lacht om het woord

'Twee'

Kan je

Van

Liefde laten weten.

Geduld betrachten

Stel ik zou in een supermarkt een minuut mogen winkelen. Dat zou mij vermoedelijk totaal in paniek brengen. Ik stel me zo voor hoe ik van hot naar her zou rennen en maar wat duurs in mijn winkelwagentje zou gooien. Thuis gekomen zou de opbrengst me dan toch teleurstellen omdat ik bijvoorbeeld die hoeveelheid geitenkaas nooit binnen de houdbaarheidsdatum op zou kunnen eten.

Tijdens de meditatie van vanochtend realiseerde ik me dat ik me soms voel als vlak voor dat minuutje winkelen. Totaal overwhelmed door de combinatie van de eindigheid van mijn aardse tijd en het grote aanbod, neig ik ernaar als een kip zonder kop iets te gaan doen. Ik besefte weer hoe belangrijk het is dat ik mijzelf op die drempel weet te houden. Dat ik durf te blijven in het 'niet weten'. Dat ik geduld betracht. 

Gisteren sprak ik een van mijn lieve, wijze vriendinnen en zij vertelde mij hoe de dingen voor haar ten goede gekeerd waren doordat zij geduldig had weten te zijn. Terwijl zij mij haar verhaal vertelde, voelde ik al hoe dit inderdaad mijn uitdaging is op het moment. 

Tegelijkertijd (ja, daar gaan we weer) besef ik ook dat ik het allemaal zwaarder kan maken dan het is. In een eerder gesprek bracht een andere lieve, wijze vriendin, naar voren dat er nooit één goede keuze is. Kiezen voor iets wat goed voelt en van daaruit weer verder gaan, maakt het lichter. Leven is oneindig vaak kiezen, dus als je die keuzes heel veel macht toekent, dan blokkeer je. 

En daarmee ben ik weer terug bij het toverwoord 'vertrouwen'. Het is ontzettend belangrijk dat ik mezelf weer durf te vertrouwen. Dat ik mijn waarheid vind. Ik heb mijzelf, uit lijfbehoud, zo lang voor de gek gehouden, dat ik argwanend ben geworden ten opzichte van mezelf. Elke keer dat ik dat besef, kan ik daar weer heel verdrietig van worden. Dat gebrek aan vertrouwen heeft mij vleugellam gemaakt.

De weg terug naar mezelf is het pad van aandacht, mededogen, liefde en... 

geduld.

Hij die zich aan de Tao houdt, wil niet vol zijn.

Maar juist omdat hij nooit vol is,

kan hij toeven als een verborgen scheut

en haast hij zich niet naar een voortijdige rijping.

Slotstrofe van vers 15 uit de Tao Te Ching

Verzet

Vandaag zat ik in mijn eigen verzet opgesloten.
Geen helderheid, geen weidsheid, slechts een soort van lichamelijke aanwezigheid in de ruimte.
Het vreemde was dat ik het moeizame karakter van deze dag al leek te voorvoelen toen ik (te laat) opstond. Ik was al eerder wakker geworden, om half zeven als ik het me goed herinner. Ik werd wakker en voelde me ook meteen wakker. Helaas heb ik dit gevoel genegeerd en ben blijven liggen. Vermoedelijk omdat 'je op zaterdagochtend toch niet om half zeven opstaat'.
In de loop van de ochtend hoorde ik vanbinnen de roep om te gaan mediteren. 'Ga even zitten, zal je goed doen.' Maar nee, hoor, ik besloot de kapotte spijkerbroek van S. te gaan repareren en daarna gaf ik toe aan de wens van M. om naar het Smaragdplein te fietsen om fietstassen met bijpassend zadelhoesje bij de 'Big Bazar' te gaan kopen. Oja, ook nog maar even langs de fietsenwinkel en de Albert Heijn.
Ook na de lunch schreeuwde het in mij om een meditatiesessie. Ik was alleen thuis met de kinderen en een vriendje en vond dat ik niet kon gaan zitten boven. Dan maar de krant. Dat lukte me niet. Een boodschappenlijstje. Eerst dat recept maar even opzoeken dan. En toen verzandde ik in e-mails, Facebook en meer van dat soort ongein...

Goed. Dat was vandaag. Ik vind het achteraf heel spijtig dat ik zo slecht voor mezelf gezorgd heb. Toch realiseer ik me ook dat dit 'vroeger' de normale gang van zaken was. Ik voelde doorlopend de ongelukkige onderstroom in mijn leven, maar had er geen idee van waardoor die veroorzaakt werd. Onvoorstelbaar vind ik dat nu.
Ik besef dat ik ieder moment kan beslissen om het anders te doen. Bewustheid in mijn leven kan brengen. En daar hoef ik echt geen half uur voor te gaan mediteren. Dat kan ook ter plekke, daar waar ik zit, sta of loop. Mooi is dat.

Word volkomen leeg.

Laat je hart vredig zijn.

Observeer in de maalstroom van het wereldse komen en gaan

hoe elk einde een begin wordt.

(uit de Tao)

Wu wei

Wu wei is Chinees voor 'doen door niet doen'. En dit heeft natuurlijk alles met de kunst van de Tao te maken waarbij je spontaan en in overeenstemming met de/je natuur handelt, zonder de storende tussenkomst van het ego en het verwarrende scheppende denken. Je bent volledig aanwezig in het moment. Je bent.

Toen ik gisteren door helder en zonnig winterweer langs de singels naar de stad liep om het boek De weg naar verandering (de Tao Te Ching vertaald en geïnterpreteerd door Wayne Dyer) te gaan kopen, voelde ik weer hoe waar dit is. Er hoeft in wezen helemaal niet zoveel. Als ik mij overspoeld en overvraagd voel heeft dat alles te maken met hoe ik naar de dingen kijk. Waar ik voor kies. 

Werken bijvoorbeeld, is voor mij altijd synoniem geweest met ploeteren. Hoewel ik merk dat ik al veel geleerd heb de afgelopen jaren (ik bewaak mijn grenzen al veel adequater) blijft het een haat/liefde verhouding. En toen stelde ik mijzelf gisteren tijdens de wandeling een belangrijke vraag: Stel ik zou er (op mijn werk dus) alleen maar hoeven zijn, met al mijn aandacht. Verder niets. Ik zou mij vantevoren niet druk maken. Stel ik zou er heen gaan en aanwezig zijn, observeren en van daaruit handelen. Wat zou er dan gebeuren? 

Het lijkt mij dat dit voor een kleuterleidster een prima grondhouding is. Kinderen voelen haarfijn aan dat ik lekker in mijn vel zit en merken dat ze gezien worden. Meer heeft een kind niet nodig om ontspannen en met plezier aan het werk te kunnen gaan. En dat heeft weer zijn uitwerking op mij. 

Ik doorvoelde gisteren heel duidelijk dat deze grondhouding van 'doen door niet doen', het aanwezig zijn in het moment, alles is wat nodig is. Dan is spanning afwezig, want dan ontrolt alles zich op een natuurlijke manier. Er is vertrouwen. 

Zoals Bert Schierbeek het verwoordt:  

hoe

als je je 

met zorgeloosheid

kon omringen

en dat dat

je ruimte

was