Shouldn't you be quiet?

Ruth Krauss and Maurice Sendak: "Open house for butterflies"

A space of Quiet

"We who have lost our sense and our senses.. our touch.. our smell.. our vision of who we are: we who frantically force and press all things without rest for body or spirit... hurting our earth and injuring ourselves: we call a halt!

We want to rest. We need to rest and allow the earth to rest.

We need to reflect and to rediscover the mystery that lives in us.. that is the ground of every unique expression of life. . . the source of the fascination that calls all things to communion.

We declare a Sabbath. . . a space of Quiet; for simply being and letting be; for recovering the great.. forgotten truths; for learning how to live again."

 ~ St. Hildegard of Bingen

www.hadewijch.net

God boven de ikken

Afgelopen weekend las ik in Trouw een heel interessant artikel van Antoine Bodar. Heb het wel drie keer gelezen omdat het me op vele fronten raakte en aan het denken zette.
Bodar stelt dat de mensen tegenwoordig zo op zichzelf gericht zijn en geeft als voorbeeld de populariteit van Henri Nouwens boeken, die ook zo met zichzelf in de weer was. Heel herkenbaar voor velen, ook voor mij.
"In de huidige ervaringswereld is menigeen meer dan ooit ervan overtuigd dat hij zelf goddelijk is." ... "Dit stemt hem tot dikke tevredenheid." Deze overtuiging verwijdert de mens van God, stelt Bodar. "Hij [de mens] ontwaart God in zichzelf, in de ogen van de medemens, mogelijk ook in de natuur en in de kunst, maar kent hij nog de Heer als de volledig Andere, Die boven ons is," ... "voor wie wij in ontzag huiveren - niet omdat Hij streng en oordelend of veroordelend zou zijn, maar omdat hij huiveringwekkend is in Zijn, ons overrompelende eigenheid, verte en grootheid."
Kortom, de zin voor het Heilige wordt ontbeerd.
Wij zijn vergeten dat het sacrale tegenover het profane staat. "Vermenging van beide profaniseert het sacrale en doet het ten ondergaan," schrijft Bodar. "Het Godshuis echter is geen mensenhuis. Het is een sacrale ruimte, geen profane. En liturgie moge een ritueel zijn, maar elk ritueel is nog geen liturgie. Sacrale rituelen zijn andere dan profane rituelen. De scheiding tussen beide dient terug te keren. Alleen zo kan het sacrale het profane weer echt bevruchten."
Daarnaast pleit Bodar voor herwaardering van het "dagelijks herhalen van rituelen in praktijken binnen de eigen wereld." ... "Elke christelijke spiritualiteit is ten minste Bijbels en elk bidden vangt eerst recht aan in stilte. Niet het schietgebed, dat velen bezigen, maar wel meditatie die kan voeren tot comtemplatie." Wat dit onderwerp betreft citeert hij Nouwen, die het zo mooi zegt: "Het woord van God voert ons de stilte binnen en de stilte maakt ons aandachtig voor Gods woord. Het woord wordt in de stilte geboren en stilte is de diepste weerklank van het woord."
Dit artikel zet alles weer eens op scherp. Het is goed om inspirerende avonden te organiseren op het gebied van geloof en samenleven. Heel goed zelfs. Maar daarnaast, en dat ben ik met Bodar eens, is het nodig ruimte te scheppen voor het Heilige.
Ik ben zelf ook iemand die "zijn eigen lantaarnopsteker" is geworden, maar toch ga ik graag regelmatig naar de kerk, waar ik word opgenomen in het Heilige en me even klein voel. Niet minder waardig, maar gewoon klein. In het niets vallen tegenover al die grootsheid en oneindigheid van Die Ene. Ik neem deel aan de sacrale rituelen en weet weer wat me te doen staat. Bodar formuleert het als volgt:
"God beminnen is het eerste gebod. Geven we ons daarvan voldoende rekenschap?"

afb.

De Spil

Ik mis Zielekruid. Ik mis het reflecteren. En zie: daar ben ik weer!

Allereerst: Een heel inspirerend en bezielend 2013 gewenst voor eenieder die dit leest!

Het is gelukkig niet zo dat ik de afgelopen maanden als een kip zonder kop rond gerend heb. De momenten van inkeer, reflectie en contact met de Ene waren er wel, maar ik heb ze niet zo regelmatig opgezocht als ik voorheen deed. Het was meer naar behoefte en dat word ik toch minder blij van als ik erop terug kijk. 

Dus.

Hoewel ik niet zo hou van goede voornemens (heb de negatieve overtuiging dat ik ze toch niet waar kan maken) is het nieuwe jaar wel een fijn moment om weer eens iets positiefs in gang te zetten. In mijn geval betekent dat dat ik graag meer tijd wil vrijmaken voor mijn lijntje met God en dat resulteert meestal ook in inspirerende schrijfsels op Zielekruid.

Afgelopen maand was ik te gast in retraitecentrum de Spil in Giessenburg bij Gorinchem. Hoewel ik van tevoren vooral behoefte had aan stilte, heb ik er toch een goede tijd gehad. De stilte moest ik echt zelf opzoeken in de kapel of in de polder, want het bleek een retraite van ontmoeting. 

Ik heb later in de trein terug naar huis geconcludeerd dat deze retaite meer van mij vroeg dan een paar dagen stil zijn in een klooster. Het waren vermoeiende, maar leerzame dagen. Hoe verhoud ik mij tegenover al die verschillende mensen? Waar is God zichtbaar in deze dynamiek van het menselijk contact? 

Het was dus mijn wens om mij in de stilte op God te concentreren. Zonder woorden. In de Spil werden de woorden over mij uitgegoten. In eerste instantie schoot ik ervan in het verzet. Gelukkig kon ik me vrij snel overgeven en liet God zich ook in al die mooie verschillende mensen zien tijdens gesprekken, in de gebedsmomenten in de kapel, tijdens het zingen van liederen, maar vooral toen ik opeens vertelde over mijn vaders ziekte en dood en merkte hoe mijn verhaal gehoord werd.

Iedere situatie kent zijn eigen uitdaging en overal laat God zich kennen.

Giessenburg

Willibrordpad - eerste etappe

Gisteren liep ik van de St. Catharinakathedraal in de Utrechtse binnenstad naar de St. Nicolaasbasiliek in IJsselstein. Het was de eerste etappe van het Willibrordpad.
Aangezien ik de wandeling al geruime tijd van tevoren gepland had, was ik bijzonder blij met het prachtige heldere herfstweer van gisteren. Ik liep alleen, want mijn enige medewandelaar had zich afgemeld.
Van het eerste stuk door Utrecht had ik geen hoge verwachtingen, maar ik bleek de Leidse Rijn te volgen en dat was heel erg mooi. Er wonen in dat gedeelte van Utrecht flink wat bevoorrechte mensen, heb ik wel gezien.
Het mooiste stuk was (natuurlijk) het weidestiltegebied tussen Knollemanshoek en IJsselstein. Daar voelde ik alles van me af vallen en borrelde de blijdschap en dankbaarheid op. Liep ik het eerst stuk  nog vooral vanuit een 'ik moet'-energie en daarna even met een 'waarom wilde ik dit ook alweer'-gevoel (ik liep een flink stuk langs de provinciaalse weg en daar werd erg hard gereden), dat alles verdween als sneeuw voor de zon toen ik het stiltegebied in liep.
Ruimte, vogels, groen, rechte lijnen, grillige knotwilgen, helderblauwe lucht die weerspiegelde in de sloten, oude en nieuwe hekken, reigers en schapen en niet te vergeten de zon en de wind.
Genieten was het, met al mijn zintuigen.
Pas rond IJsselstein kwam ik meer wandelaars tegen en langs de bebouwde kom was het zelfs even druk. Natuurlijk. Het was werkelijk schitterend weer om erop uit te trekken.
Gelukkig heeft het Willibrordpad wel 81 etappes. Ga me nog even bezinnen op de vraag of er iemand mee wil lopen de volgende keer. Dit was toch wel erg fijn, zo in mijn eigen tempo (ik loop blijkbaar straf door: 22 kilometer in 4,5 uur inclusief foto's maken en lunchpauze)

foto's: Joyce van den Beuken

Back to basics

Het is rustig op Zielekruid. Te rustig.
Hoe erg is het dat ik niet meer zo vaak schrijf? Het betekent in elk geval dat andere dingen om aandacht vragen. Ik werk weer. In het onderwijs nog wel. Dat was een pittige stap om te zetten en ik merk dat me dat flink bezighoudt.
Zielekruid is de plek van de Joyce die graag vertraagt, de dingen bewust doet en van het leven wil genieten. Maar vooral de plek van de Joyce die haar band met God wil versterken in plaats van verwaarlozen.
Dat laatste is wat is wat ik mezelf verwijt. Ik verwaarloos mijn contact met God. Nu even niet. Ik heb een nieuwe baan. Alsof er iets belangrijkers bestaat dan dat lijntje met God, die ik daar ergens heel diep vanbinnen in mij weet, maar ook overal om mij heen.
Ik vind het ontzettend moeilijk om een evenwicht te vinden tussen datgene wat 'de wereld van de 10.000' dingen van mij vraagt (gezin, relatie, werk) en waar ik echt behoefte aan heb. Ik wil zo graag de dingen vanuit dat contact met God doen. Terwijl ik werk wil ik voelen dat alles goed is zoals het is. Dat ik goed ben zoals ik ben. Ik zou zo graag vanuit die plek van onvoorwaardelijke liefde mijn werk doen. Geduldig en liefdevol zijn zodat ik weet waar de kinderen behoefte aan hebben en dus weet wat mij te doen staat.
Afgelopen dinsdag ben ik gestart met een korte cursus De Bijbel voor dummies. We gaan vier keer bij elkaar komen en krijgen in vogelvlucht een eerste kennismaking met dit boek. Ik zag de boom van goed en kwaad afgebeeld staan op een schematisch plaatje. Ik realiseerde me dat deze boom voor mij symboliseert dat ik zo bezig ben met oordelen.
De mensheid heeft gegeten van de verboden vrucht en is in de wereld van goed en kwaad terecht gekomen. De wereld van oordelen. De wereld van tegenstellingen. Ik dus ook en ik kan me daar wel tegen afzetten, maar het is wel de wereld waar ik het mee te doen heb.
Terug naar de basis, neem ik me weer eens voor. Terug naar de stilte, naar God.
Zondag gaan we wandelen. In stilte. Loop je mee?

afbeelding: Johan ter Beek

Dag van de stilte

Het Willibrordpad

Ik ga het Willibrordpad lopen. Iedere maand zal ik één zondag reserveren voor één stuk van de route. Ik ga lopen en... schrijven. Wat ik uitdrukkelijk niet ga doen is praten. Op deze dagen gaat de beweging naar binnen, dus ik zwijg.

Ik nodig je uit om met me mee te lopen. Eén keer, een paar keren of alle keren. Gewoon wanneer je tijd en zin hebt. Samen lopen, zwijgen en schrijven. Dat schrijven doen we twee keer. Aan het begin en halverwege de wandeling krijg je van mij een kaartje met een tekst. Het is een tekst waar je op mag 'kauwen' terwijl je loopt. De teksten vormen het uitgangspunt voor de twee schrijfmomenten, één halverwege de tocht en één aan het einde.

Het voelt nu al heel goed om iedere maand een dag gepland te hebben staan waarop ik buiten in de natuur op een actieve manier stil mag zijn. Iedere maand een dag van afstemming op mijzelf, op die allerdiepste kern binnenin mij waar Gods stem te horen is.

Het Willibrordpad sluit prachtig aan bij dit verlangen, want “... het Willibrordpad is niet 'de zoveelste wandeling' door Nederland, hoewel de route wel door Nederland loopt. Het Willibrordpad is een wandeling die het accent durft te leggen op de geestelijke verdieping die een wandeling kan bieden. Het is een tocht waarbij 'wandelen' mag uitgroeien tot 'pelgrimeren',” schrijft Henk Brussel in de inleiding van zijn boek dat de pelgrimsroute tot in detail beschrijft. http://www.willibrordpad.nl/index.htm

Ik ben benieuwd! Jij ook?

De tocht start in Utrecht, mijn woonplaats en zal daar ook weer eindigen. In de tussenliggende tijd zal de route door prachtige landschappen en langs acht monumentale kerken voeren.

We starten om 11.00 uur en lopen iedere keer een stuk van ongeveer 20 km. Uit ervaring weet ik dat mijn wandel-tempo iets hoger ligt dan gemiddeld, dus kijk even of je je daarin kunt vinden.

Ik zal zorgen dat we starten en eindigen op punten die met het openbaar vervoer bereikbaar zijn.

Iedereen zorgt zelf voor goede schoenen, (regen)kleding, eten en drinken en een notitieblokje met pen.

De eerste twee data zijn: zondag 11 november en zondag 9 december 2012. In 2013 lopen we iedere keer op de eerste zondag van de maand, te starten op zondag 6 januari 2013.

Je kunt je opgeven door een mail te sturen naar joyce@tokosalsa.nl 

Graag minimaal je telefoonnummer(s) vermelden. Mocht je tijd en zin hebben om meer te vertellen dan hoor ik graag wie je bent en wat jouw motivatie is om mee te wandelen.

Ik hoop van harte je 9 november te ontmoeten!

www.willibrordpad.nl

Gods geliefde dochter

Ik heb gemerkt dat het me onmiddellijk helpt om de zaken in perspectief te zien: uitzoomen tot in het hiernamaals.
Zodra ik voel dat ik aan het 'dazen' ga, en daarmee bedoel ik dat ik op de automatische piloot maar wat aan het doen ben en verbinding totaal weg is, stel ik me voor dat ik vanuit de hemel naar mezelf kijk. Ik stel me voor dat ik dood ben en vanuit die wereld van grenzeloze liefde naar mezelf hier op de aarde kijk.
Ik zie dan hoe ik aan het redderen ben. Op dat moment voel ik mijn goddelijke hart overstromen van liefde en mededogen voor die ploeterende mens daar beneden op aarde en ik voel ook hoe ontzettend jammer het is dat ik niet begrijp dat ik mezelf en mijn omgeving zo ontzettend tekort doe door op deze manier te leven. Door zo bang te zijn om teleur te stellen.
"Je stelt niet teleur!" roep ik naar beneden. "Je bent precies goed zoals je bent! Je bent Gods geliefde dochter! Je mag fouten maken bij de vleet! Leef lekker je leven en geniet van alles wat er te genieten valt!" Dat soort dingen roep ik dan naar beneden.
Ik zoom weer in en ik stop.
Ik ga zitten en word stil. Ik laat alles maar weer eens goed tot me doordringen.
Ik ben Gods geliefde dochter. Het is de bedoeling dat ik de dingen zoveel mogelijk vanuit een innerlijke zin doe en er vervolgens van geniet.
Het is zo ontzettend verhelderend. Probeer het maar eens!

foto: I love sufism (Facebook)

Samenvallen met mezelf

Afgelopen weekend was ik op de Hezenberg om gastvrouw te zijn voor de aanwezige retraitegasten. Het weekend bleek in het teken te staan van mijn eigen verlangen. Niet zo vreemd natuurlijk, want dat is wat er gebeurt als je je uit het dagelijkse terugtrekt; dan kom je terug bij je verlangen.
Uit mijn dagboek.
Zaterdag: "Ik wil weer samenvallen met mezelf. Kreeg een beeld van mijzelf alsof ik dubbel zag. Twee beelden die niet naadloos aansloten. Ik wil weer precies samenvallen met mezelf."
Ik las Thomas Merton: "Onze echte reis in het leven is innerlijk: het is een zaak van groei, van verdieping en van een steeds grotere overgave aan de scheppende werking van de liefde en de genade in ons hart. Nooit was het voor ons meer noodzakelijk om aan die werking te beantwoorden." En: "... vraag me af waarom ik leef, in detail, en vraag me af wat ik denk dat me ervan weerhoudt om voluit te leven voor datgene waarvoor ik leef."
En prompt zongen we in de kapel Ubi caritas et amor, Deus ibi est. Dat is een Taizé-lied. Het betekent: waar liefde heerst en barmhartigheid, daar is God. Ik had het nota bene zelf uitgezocht de dag ervoor.
Overgave. Alweer. Overgave aan de scheppende werking van de liefde en genade in ons hart, want daar is Gods stem te horen.
Zondagochtend scharrrelde ik als een egeltje in de eerste zonnestralen in het bos om rondom de kapel en maakte mooie foto's. 's Avonds in bed maakte het beeld me droevig. Het leek vooral eenzaamheid uit te stralen. Toch was er toen overgave. Ik was wel degelijk gelukkig daar op dat moment in dat stille ochtenduurtje. Ik voelde de verbondenheid met de schepping en met God.
Nu de mensen om me heen nog toelaten in dat egelhartje van me. Dat gebeurt vanzelf als ik steeds meer ga samenvallen met mezelf.

De omgeving van De Hezenberg in Hattem

Tikkun

Vorige week zag ik in de aflevering van Boeken een gesprek met de Israëlische schrijver David Grossman. Hij verloor zes jaar geleden zijn zoon aan de Libanonoorlog en schreef er een prachtig boek over.
"Ik vond dat ik moest schrijven omdat ik dacht: Als ik de pech heb of gedoemd ben om naar dit eiland van leed en verdriet gestuurd te worden, dan wil ik het tenminste op mijn manier in kaart brengen."
Het wonderbaarlijke was dat hij een dag na de sjiva, de zeven dagen van rouw in het Jodendom, weer begon te schrijven.
"Soms keek ik naar mezelf en dacht ik: Ben ik gek, dat ik 'n uur lang zit te zoeken naar de juiste metafoor of uitdrukking terwijl de wereld om mij heen in elkaar stort?
Maar als ik dan het juiste woord vond, gaf dat een gevoel van genezing, in het Hebreeuws zeggen we tikkun. Het is een kabbalistisch idee dat er iets geneest in de wereld als je iets goeds doet. En het vinden van het juiste woord dat precies verwoordde wat ik voelde, dat genas iets in een oneerlijke wereld," zegt Grossman.
Ik heb het boek afgelopen weekend zitten lezen tijdens mijn middag in de rouwwinkel waar ik vrijwilligerswerk doe. Heel erg mooi en heel erg indrukwekkend. Grossman verwoordt op poëtische wijze iets wat eigenlijk ondoenlijk is, want geen enkel woord dekt precies de lading. Toch heeft hij die uiterst persoonlijke poging gedaan die heel sterk binnenkomt.
Ik heb me gewoon opengesteld voor de woorden en die gelezen als poëzie. Er zijn woorden en er is de stilte tussen de zinnen. Grossman leidde me al zoekend, zowel de geest als zintuigen op scherp, door zijn landschap van rouw. Hij ontziet je niet, wordt nergens sentimenteel. Heel erg mooi.

Don't be satisfied with stories,

how things have gone with others.

Unfold your own myth

without complicated explanations

- Rumi - 

foto: I love sufism - Facebookpagina

The God-Shaped Hole

"What else does this craving, and this helplessness, proclaim but that there was once in man a true happiness, of which all that now remains is the empty print and trace? This he tries in vain to fill with everything around him, seeking in things that are not there the help he cannot find in those that are, though none can help, since this infinite abyss can be filled only with an infinite and immutable object; in other words by God himself." - Pascal (1623-1662) 

Vanochtend kwam ik bij toeval uit bij het blog van Keith Bakker. Hij schrijft vanuit de gevangenis in Lelystad hoe het hem vergaat. Vorige week schreef hij over onvoorwaardelijke liefde of eigenlijk meer over dankbaarheid en dat is een heel indrukwekkende tekst geworden.
Halverwege de tekst noemt hij The God-Shaped Hole. Ik zocht het natuurlijk meteen op met Google en vond een mooie tekst van de Amerikaans theoloog Glenn F. Chesnut. Hij refereert in dit verband dus aan de filosoof en wiskundige Pascal waarvan hij bovenstaande quote opgenomen heeft. Ik kende de term niet, maar het gevoel dat erbij hoort des te beter. 
Zelf heb ik lang gedacht dat 'this craving,' zoals Pascal het noemt, het gevolg was van de dood van mijn vader toen ik zeven jaar jong was. Die gebeurtenis is mijn persoonlijke verdrijving uit het paradijs. Ik ben blijven hunkeren naar een terugkeer naar die veilige, liefdevolle wereld van voor mijn vaders dood, maar niets hielp.
De afgelopen jaren, toen ik mezelf op mijn zoektocht beter leerde kennen, bleek dat die hunkering een universeel menselijk gevoel is. Wij mensen zijn immers fundamenteel eenzaam. Je zou onze geboorte ook kunnen zien als een verdrijving uit het paradijs en in het verlengde daarvan beweerde Pascal wellicht dat "all that now remains is the empty print and trace [of true happiness]."
Dat gevoel van fundamentele eenzaamheid, daar verzetten we ons tegen. Pema Chödrön was de eerste die mij uitdaagde dit gevoel te verkennen. Ook Bieke Vandekerckhove vertelt in haar boek De smaak van stilte heel openhartig hoe moeilijk, maar vooral waardevol het was om in haar eigen woestijn te durven verblijven.
Ik vermoed dat je die woestijn zou kunnen zien als The God-Shaped Hole. En dat daar God tot je spreekt.

Verdrijving uit het paradijs

Masaccio

The big silence

Tijdens de meditatiesessie van vandaag merkte ik al snel hoe onrustig ik was. Ik vertelde Kwan Yin dat ik even naar mijn 'Plekje van Ontspanning' van de alfatraining wilde om dan later bij haar terug te komen voor de meditatie. Maar terwijl ik dit voorstelde begreep ik al dat dit dus niet de manier is waarop ik met de dingen om wil gaan.

Ik richtte me weer tot Kwan Yin met al mijn onrust. Merkte op waar hij voelbaar was en wat het met me deed. Hoe ik me moest weerhouden om er niet voor weg te lopen. Uiteindelijk zakte het gevoel mijn lijf uit de aarde in. Ik lag in Kwan Yins armen, mijn hoofd tegen haar zachte boezem.

Totale vrede.

Het is zo eenvoudig. Blijf erbij, loop niet weg. Iedere keer dat ik de moed heb om dit te doen word ik beloond met een glimp van de Oneindigheid. Het is de boodschap van Pema Chödrön: blijf erbij als een ware krijger, want dit is wat zich aandient, dit is nu jouw werkelijkheid, jouw leven. Leef het. Doe je dat niet, dan ben je als een levende dode.  

Ik zag gisteren de eerste aflevering van The big silence, een Britse serie over vijf mensen die acht dagen de stilte ingaan. De abt die het stel begeleidt zegt het heel mooi: "Silence is de gateway to your soul and your soul is the gateway to God."

En zo is het. 

foto: Joyce van den Beuken

Verlangen naar een adres

Ik lees op de blog van Jan Greven een boekbespreking: Vader & zoon krijgen de geest, een briefwisseling tussen Henk en Pieter van Os. Zoon Pieter constateert naar aanleiding van een documentaire over zijn vader dat diens fascinatie voor kunst voorkomt uit een 'drang naar godsdienst.' Dit intrigerende uitgangspunt is voor Henk aanleiding tot het starten van een briefwisseling met zijn zoon.
"Pieters grootvader, Henks vader, sprak aan het einde van zijn leven vaak over de suizende stilte waarin de profeet Elia God ontmoette. Het was, schrijft Henk, de vervulling van het verlangen naar een adres. Een adres voor je dankbaarheid. Voor het kortstondige en tegelijk tijdloze besef van volledigheid dat een gelovig mens soms kan overkomen. Henk beschrijft een paar ervaringen die hem zelf overkwamen en concludeert: Ik vermoed dat het verlangen naar een adres de kern is van mijn geloof."
Mooi, mooi, vind ik dat. Ik word er altijd erg blij van als iemand precies blijkt te verwoorden wat ik zelf ook voel of (zelfs) weet.
Tot mijn vaders dood wist ik mij verbonden met de bron en leefde ik vanuit een oervertrouwen. Daarna bleek mijn fundament aan gruzelementen te liggen en lag de bron verborgen onder een laag puin. Ik had geen adres meer, besef ik nu. Dacht lange tijd onbewust dat het mogelijk was om de aandacht van dit diepe gemis af te leiden.
Door stil te worden en de pijn er te laten zijn, krijg ik toegang tot de bron. Dat is geen maniertje. Het is gewoon hoe het gaat als ik oprechte aandacht heb voor mijzelf. Als alles er mag zijn, gewoon zoals het er is op dat moment, maar dan ook écht, dan is er geen weerstand en blijkt het gewoon okee te zijn. Steeds vaker ervaar ik dat slechts mijn eigen oordeel de boel in de war stuurt.
Vanochtend kwam er een emotie bij me op die ik onmiddellijk afkeurde van mezelf. Meteen daarna drong glashelder tot me door dat ik er niets aan kon doen dat ik dat gevoel kreeg, het was er gewoon opeens, en dat het dus nergens op sloeg om mezelf daarvoor op m'n kop te geven.
Ook míjn 'drang naar godsdienst' komt voort uit het verlangen naar een adres. Niet alleen een adres voor mijn dankbaarheid, maar ook voor mijn twijfel, mijn verdriet, mijn wanhoop en mijn boosheid. Alles mag er zijn op dat adres. Niks is te gek. Het is allemaal welkom en wordt als een homeopathisch medicijn verdund in een eindeloze oceaan van onvoorwaardelijke liefde.

- ad parnassum, Paul Klee, 1932 - 

Vluchten

Ik ga weer eens een paar dagen weg. Alleen. Ik laat mijn gezin achter. De kinderen zijn in zeer goede handen bij manlief die ook uitstekend voor zichzelf kan zorgen. Er bekruipt mij het gevoel dat het confronterend is dat ik dit doe.

Ik zorg tegenwoordig ook goed voor mezelf. En bij mij houdt dat in dat ik me regelmatig terug kan trekken om contact te maken met mijn diepste zelf. Dat kan wat mij betreft het beste in een klooster waar ik aan kan sluiten bij een eeuwenoud ritme. Er is de minimale structuur waarbinnen ik de vrijheid voel om niets te doen, slechts bij mezelf te zijn.

Wat ik merk is dat het blijkbaar heel belangrijk dat dit soort ondernemingen geen vlucht zijn. De algemene opinie is dat vluchten niets oplevert, want je neemt jezelf mee. Ik verdenk de mensen die mij deze vraag (Is het geen vlucht?) stellen ervan dat ze diep vanbinnen ook graag eens weg zouden gaan in hun eentje, maar dat niet durven. Ze vertellen zichzelf dan dat dit een vlucht zou zijn en dus fout. 

Deze mensen weten niet hoe ontzettend leerzaam het is om alleen te zijn. Ze hebben geen idee van de wijsheid van de stilte. Ze beseffen niet hoe moeilijk het is om in het dagelijkse leven met al z'n beslommeringen en afleidingen de waarheid over jezelf boven tafel te krijgen.
Of misschien beseffen ze het wel en is het allemaal veel te beangstigend.

Wie vlucht er? Ik denk dat het overgrote deel van de mensheid vlucht. En niet door te mediteren, een pelgrimstocht te gaan maken of een tijd het klooster in te gaan, maar door dag in dag uit pijn te verzachten met drank, koopzucht, een drukke agenda of werk. 

Ik ben dus niet op de vlucht. Juist niet. Ik ga de confrontatie aan met mezelf omdat ik wil weten wat er overblijft als ik los ben van het dagelijkse leven. Ik wil mezelf zo graag beter leren kennen, dat ik er tijd voor vrijmaak. Een weekend quality-time met mezelf.

Ik ben benieuwd.

Vreugde

"Ik wil helemaal beschikbaar zijn," zegt Joke Litjens in De weg naar binnen. "Alles wat in de kamers van mijn ziel verborgen zit kan zichtbaar worden.
We verbergen ons allemaal omdat het jaren duurt voordat je jezelf kent. Je leert jezelf kennen door anderen, maar ook door stil te worden." Niet alleen naar buiten gericht zijn. Het is ook nodig om stil te worden zodat je de stem van je eigen hart kunt horen.
Dit zegt ze heel goed. Ik heb mezelf ook jaren verborgen gehouden. Onbereikbaar was ik. Mijn 'Zelf' lag onder een dikke puinlaag en kon de roep van mijn hart niet horen.
Ik vind het heel bijzonder dat je lijf zich dan gaat roeren. Mijn lichaam pikte het niet langer en ik begon te zien hoe ik alleen maar oor had voor de stem van anderen. De stem van mijn hart was mij onbekend.
Die bewustwording was genoeg om het verlangen naar waarachtigheid laten groeide. Hoe zit dat nu eigenlijk met mij? Hoe zit dat met die pijn van alles en iedereen belangrijker vinden dan mijzelf, met het niet-willen-weten, hoe zit het met dat onvervulde verlangen er te mogen zijn?
Hoe meer ik over mezelf en het leven leer, hoe meer ik ervan overtuigd raak dat het er om draait dat ik mezelf liefheb, dat ik mijzelf vergeef, om zo ook anderen de ruimte te geven te zijn zoals ze zijn.
Dat vraagt om een zekere lichtheid en humor. De boeddhisten wijzen daar vaak op en ook Joke Litjens haalt het aan: "Van nature ben ik zwaarmoedig en ernstig en ik heb dus een zware kar getrokken. Nu verlang ik naar meer licht. Dat zit op me te wachten. Dat komt er aan. Er mag meer gelachen worden. Ook door mij en in mijn werk. Dat wacht nog en vraagt van mij dat ik de zwaarte nog meer loslaat."
Ik besef dat ik slechts mijn naam als koers hoef te kiezen.

JOY

Live in joy,
In love,
Even among those who hate.

Live in joy,
In health,
Even among the afflicted.

Live in joy,
In peace,
Even among the troubled.

Look within.
Be still.
Free from fear and attachment,
Know the sweet joy of the way


-teachings of the Buddha- 

Cocoonen

Gisteren was ik vriendelijk en lief voor mezelf. Al vóórdat ik de boodschap van Pema Chödrön in mijn mailbox vond.

Het was tijd voor een dagje vrij. 

Ik wist het al toen ik opstond. Vandaag hoef ik alleen maar de nieuwe afspraak met het IMK te regelen en verder niks. 

Het kwam er op neer dat ik weer lekker onder de dekens kroop. Gewoon lekker liggen en genieten van mijn zachte bed en de warmte van het wollen dekbed. Ik heb niet eens echt geslapen, maar ben opgekruld onder de dekens blijven liggen tot een uur of half 12. Toen pas wilde ik eruit.

Tussen de middag kookte ik Het Perfecte Eitje voor mezelf en at er een heerlijke geitenkaasboterham bij.

Buiten bleef het miezeren. Een perfecte dag voor een time-out. 

Ik heb een aflevering van De wandeling bekeken over een succesvol kunstenares die van de ene op de andere dag besloot om schapenhoedster te worden. Ze zocht de rust en de stilte en het ging haar duidelijk aan het hart dat het in Nederland zo ontzettend moeilijk is om die te vinden. 

Ik heb de inleidende hoofdstukken gelezen van een interessant boek over christelijke mystiek door de eeuwen heen. Lekker op de bank in mijn joggingbroek, dikke sokken aan en een oud vest. (Clichés ontstaan blijkbaar niet uit het niets)

Vandaag merkte ik nog een keer hoe goed het me gedaan heeft. Er is een nieuw evenwicht ontstaan. De rust in mijn hoofd is teruggekeerd. Dat merkte ik meteen tijdens de meditatie. Logisch, want ik zit daar gewoon te zijn zoals ik op dat moment ben. Maar toch geeft dit weer een aan hoe waardevol het mediteren voor mij is. Het is een graadmeter. Ik kan ingrijpen als het nodig blijkt. 

Met een dagje cocoonen bijvoorbeeld.

illustratie: Saskia de Bruin

Stilte

“Silence is full of life and expectancy”

(zuster Karmelietessen in Londen)

Zitten, Zijn en Zwijgen (2)

Ik wil wegvliegen. Ik wil naar het geluk. Dat gevoel was er toen ik ging zitten vanochtend.
Ik kon het ruiken, die vervulling. Daar wilde ik eindelijk wel eens zijn. Op die plek waar ik tot mijn recht kom.
Maar ik zat daar op mijn bankje voor mijn altaartje, de gebruikelijke plek om te mediteren.
Mijn verhaal. Iedere keer weer dat verhaal van mij dat ik maar alvast vooruit vertel. Niet dat er iets mis is met dromen en fantaseren, hoor, maar tijdens de meditatie oefen ik nu juist om uit die netten te blijven. Voor ik het weet zit ik verstrikt in mijn (fantasie)verhaal.
Zitten. Ik voel hoe ik geknield zit. Rechte rug. Voel de lucht in en uit mij stromen. Ik leef. Voel mijn handen, gevouwen in mijn schoot. De neusgaten open zodat de lucht gemakkelijk naar binnen kan stromen. Zijn. Meer hoeft de komende 25 minuten niet.
Zo begint mijn meditatie toch nog wat talig. Dat is niet erg. Het helpt me te zakken in het zijn. Stil te worden. Bewust te worden van wat er speelt. Stap uit je verhaal, zeg ik tegen mezelf als ik weer aan het fantaseren sla. Dat is alles.
Als het stil is geniet ik op een manier die anders is dan het genieten in het dagelijks leven. Het is een genieten dat niet stoort. Het lijkt alsof ik omhuld ben door een doorzichtige deken van dankbaarheid waar ik me bewust van ben. Het is een bewustzijn uit een andere laag, het ego heeft er niets mee van doen. Dankbaarheid vanuit het ego brengt een stroom van nieuwe gedachten op gang en dat doet dit niet. Dit is er gewoon.
Zitten, zwijgen, zijn.
Heb jij het jezelf al cadeau gedaan?

Zitten, Zijn en Zwijgen

Het voornemen is om vanaf nu niet één keer, maar twee keer per dag een half uurtje te gaan zitten. Met zitten bedoel ik mediteren. Zitten en zwijgen. Zijn. Open staan voor wat er is. Loskomen van mijn ego en alle identificaties die ermee samenhangen. Uit mijn eigen verhaal stappen.
Tot mijn grote vreugde heb ik steeds meer de ervaring dat ik in die stilte, op mijn tocht, in dat zwijgen, ook daadwerkelijk voorwaarden-scheppend bezig ben. Meer dan dat ik ergens vandaan aan het vluchten ben: weg van het lawaai, het gedoe, de verwachtingen en verantwoordelijkheden.
Het wordt me steeds helderder dat die stille ruimte de plek is waar vandaan gestart moet worden. Als ik vanuit het rumoer, de onrust en de angst vertrek, dan blijf ik naderhand zitten met een gevoel van vervreemding en dus van eenzaamheid.
Hoe doe ik dat in het dagelijks leven? Hoe stap ik uit mijn verhaal en blijf ik in verbinding met die bron diep in mij? Door stil te zijn, te zwijgen en te mediteren leer ik mezelf kennen en wordt duidelijk waar het grote geluk te vinden is, hoe ik mezelf kan geven wat ik nodig heb. Ik stap twee keer per dag doelbewust uit mijn verhaal en ervaar wie ik ben: "een deel licht en een deel duisternis", zegt Miek Pot. "Dat is de grote uitdaging gedurende de contemplatie. Het zijn geen tegengestelden maar delen van dezelfde medaille: jij."
Ik voel heel sterk dat zitten, zijn en zwijgen in mij de ruimte en de vrijheid scheppen die nodig zijn om te weten waar ik naar toe wil.
2012 draagt de belofte in zich een heel bijzonder jaar te worden.

illustratie: Barbara Tammes