Zitten, Zijn en Zwijgen

Het voornemen is om vanaf nu niet één keer, maar twee keer per dag een half uurtje te gaan zitten. Met zitten bedoel ik mediteren. Zitten en zwijgen. Zijn. Open staan voor wat er is. Loskomen van mijn ego en alle identificaties die ermee samenhangen. Uit mijn eigen verhaal stappen.
Tot mijn grote vreugde heb ik steeds meer de ervaring dat ik in die stilte, op mijn tocht, in dat zwijgen, ook daadwerkelijk voorwaarden-scheppend bezig ben. Meer dan dat ik ergens vandaan aan het vluchten ben: weg van het lawaai, het gedoe, de verwachtingen en verantwoordelijkheden.
Het wordt me steeds helderder dat die stille ruimte de plek is waar vandaan gestart moet worden. Als ik vanuit het rumoer, de onrust en de angst vertrek, dan blijf ik naderhand zitten met een gevoel van vervreemding en dus van eenzaamheid.
Hoe doe ik dat in het dagelijks leven? Hoe stap ik uit mijn verhaal en blijf ik in verbinding met die bron diep in mij? Door stil te zijn, te zwijgen en te mediteren leer ik mezelf kennen en wordt duidelijk waar het grote geluk te vinden is, hoe ik mezelf kan geven wat ik nodig heb. Ik stap twee keer per dag doelbewust uit mijn verhaal en ervaar wie ik ben: "een deel licht en een deel duisternis", zegt Miek Pot. "Dat is de grote uitdaging gedurende de contemplatie. Het zijn geen tegengestelden maar delen van dezelfde medaille: jij."
Ik voel heel sterk dat zitten, zijn en zwijgen in mij de ruimte en de vrijheid scheppen die nodig zijn om te weten waar ik naar toe wil.
2012 draagt de belofte in zich een heel bijzonder jaar te worden.

illustratie: Barbara Tammes

Kerstgedachte

Hella Kuipers maakte mij op haar blog attent op deze mooie kerstgedachte. Omdat ik hem zo ontzettend mooi vind aansluiten op waar ik mee bezig ben, heb ik hem gewoon even gejat en ook op mijn blog gezet. Dank je wel, Hella, voor je speurwerk!

geschreven door Rhonda E. McCulloch in 1920

Gelukkig kerstfeest!

Vandaag is het kerstmis en wij zijn voor het eerst gewoon thuis met ons gezinnetje. 

Ik merk op een dag als deze hoezeer ik toch hecht aan tradities. In elk geval meer dan manlief, die er he-le-maal niets mee lijkt te hebben. Voor hem is deze dag een rustdag en in wezen een dag als alle anderen. 

Omdat niemand mee wilde naar de kerk, ben ik alleen naar het centrum gefietst. Ik heb voor het eerst van mijn leven een dienst meegemaakt in een protestants-christelijke kerk: de Domkerk. 

Het was echt anders dan ik gewend was vanuit de katholieke missen. Vooraf werd de gang van zaken tijdens de dienst doorgesproken en zelfs werden de liederen even geoefend. De dirigent was niet erg tevreden, deed nog even voor hoe wij stonden te zingen en vergeleek ons met pinguïns die hun eieren kwijt waren. Het was eigenlijk heel grappig, maar ik was eerlijk gezegd tegelijkertijd te verbouwereerd om er om te kunnen lachen. Heel vreemde start van de dienst vond ik het.

De dienst verliep verder goed en het koor zong prachig. Helaas maar één Bach-cantate waar wij naar mochten luisteren. Dat hadden er van mij meer mogen zijn.

Al met al een bijzondere ervaring. Ik sprak er achteraf met manlief over en zei dat het toch goed doet om ééns per week geïnspireerd te worden tot goed leven. De dominee sprak vanochtend bijvoorbeeld over Het Woord als begin van alles en over woorden / spreken in het algemeen. Hoe woorden vaak bij iedereen iets anders oproepen en voor verwarring kunnen zorgen. De boodschap van een preek is vaak een open deur, maar ik vind het dan toch wel fijn om het weer eens te horen en wellicht met een positief voornemen de kerk uit te lopen.

Ik wens ik jullie allemaal een heel gezellig kerstfeest toe!

Die verraderlijke onderstroom

Het zit er bijna op. Zometeen nemen we afscheid van elkaar en duiken we het leven van alledag weer in.
Tijdens het ontbijt mocht er weer gepraat worden en dat had een heel bevreemdend effect op mij. Ik heb me nog een hele tijd stil gehouden, maar toen ging ik toch ook praten. Het was duidelijk dat ik dacht dat het nodig was dat ik een geïnteresseerde vraag stelde. Zo klinkt het wel heel bot, maar in wezen was dat waar het op neer kwam. De sociale en geïnteresseerde Joyce kwam bovendrijven.
Nu zit ik weer lekker in m'n eentje op m'n kamer.
Van Theresia van Ávila en Thomas Merton heb ik deze dagen geleerd dat 'de waarheid' het allerbelangrijkst is.
"Innerlijke stilte is de positieve rust van de geest in de waarheid.
De eerste stap tot het vinden van God, die Waarheid is, is het ontdekken van de waarheid over mijzelf. En als ik gedwaald heb dan zal de eerste stap de ontdekking van mijn dwaling zijn. Een onwaarachtige en misleidende 'ervaring' van wat Gods werk in de ziel schijnt te zijn, brengt voor een moment een soort van innerlijke stilte met zich mee. Het is de stilte van een ziel die steunt op een illusie. Deze stilte wordt echter spoedig verstoord door een diepe onderstroom van onrust en rumoer," zegt Merton, nietsontzienend als altijd.
Ik las deze passage gisterenavond en voelde me enorm aangesproken. Ik was me er namelijk al van bewust dat ik mezelf op een bepaalde manier een rad voor de ogen draaide de afgelopen dagen.
Het lukte mij heel goed om zonder gedachten te zitten. O, wat kon ik dat toch goed. Die andere mensen konden dat vast minder goed. Dat gevoel, dat stroomde als een ondergrondse rivier. Precies zoals Merton het verwoordt.
Waar ik dan wel weer blij mee ben is het feit dat ik mij dit bewust was. Ik had het herkend. Dat Merton het me gisteren nog eens flink inpeperde, is alleen maar mooi. Het is mijn les van deze dagen.
Hoogmoed voor de val. Maar ik sta weer op en laat mij niet ontmoedigen. Het is een pad met weerstanden en uitdagingen. Hou je blik naar God gericht, meer is niet nodig, zegt Theresia.

Hooglied 2

Wat krijg ik mooie vragen aangereikt van Theresia van Ávila. Allereerst was daar gisteren de vraag naar de stem van God: Welke stem is hier de stem van God?

Vandaag verblijven we in de kamer van de zelfkennis en komen er twee mooie vragen bij.

Waar ligt mijn ware geborgenheid? 

en: Wat is mijn eigen unieke pad?

Als oude overtuigingen ontmanteld worden, kan twijfel ontstaan, zelfs paniek. Theresia moedigt mij aan om vooruit te blijven kijken en niet gericht te blijven op wat ik opgeef / verlies. Als je in contact komt met je angsten, keer dan terug naar de stilte. Alleen daar vind je het vertrouwen terug. Jij hebt je eigen wijsheid, dus blijf bij jezelf en kijk naar jezelf, zegt Theresia. 

Tijdens de meditatie besefte ik hoe vaak ik mezelf negatief benader. Hoe vaak ik kijk naar wat er beter kan, in plaats van te zien hoe ik gegroeid ben. 

Tussen de middag is er hier in het klooster een middagmeditatie. Vandaag werd daarbij de tekst van Hooglied 2 voorgelezen. Het is een liefdeslied en ik had het gevoel alsof ik persoonlijk aangesproken werd:

"Sta op, vriendin!

Mooi meisje, kom!

Kijk! De winter is voorbij,

voorbij zijn de regens, weggegaan.

De bloemen zijn verschenen op het veld,

nu breekt de zangtijd aan,

het koeren van de duif klinkt op het land.

De vijgenboom is al vol vruchten,

de wijnstok rankt en geurt.

Sta op, vriendin!

Mooi meisje, kom!

Mijn duif in de rotskloof,

verscholen in de bergwand, 

laat mij je gezicht zien,

laat mij luisteren naar je stem,

want je stem is zo lieflijk,

je gezicht zo bekoorlijk."

Het wordt tijd dat ik me laat zien. Zonder terughoudendheid. Gewoon zoals ik ben. Het raakte me diep.

Nu ben ik net terug van een persoonlijk gesprek met Miek. Zij was onder de indruk van de ontwikkeling die ik doorgemaakt had. Ze kon zich mij nog herinneren van tweeëneenhalf jaar geleden en van de contemplatiedagen in Amsterdam. Van tevoren vroeg ik me even af wat ik daar ging doen bij haar, maar nu ben ik blij dat ik gegaan ben. Het is geen lineair proces, maar een circulair. Ik ben nooit klaar, het gaat maar door, dieper en dieper, steeds stervend aan mijn non-identiteit, aan die belemmerende overtuigingen en angsten. 

Ik ben op de goede weg.

De kristallen burcht van Theresia van Ávila

Volgens Theresia van Ávila is de ziel als een kristallen burcht met vele vertrekken. In het centrum van de burcht ligt het hoofdkwartier waar vanuit jouw innerlijke zon schijnt en het meest directe contact met God plaatsvindt.
Theresia zegt dat je alle kamers moet willen betreden. Ook de kamer van de kwetsuren of de kamer van de weerstand.
Soms bevind je je ver van het centrum en is van jouw innerlijke zon niets te zien of te merken of is de kamer wel erg confronterend. Laat je dan niet ontmoedigen, zegt ze, want deze kamer is niet de enige in de burcht en weet dat je iedere kamer vaker zult bezoeken.
Haar woorden doen me denken aan de looproute van het labyrinth. Ook als je een labyrinth loopt ben je op weg naar de kern. Een ook deze weg kronkelt zich dan weer verder van de kern af, dan weer heel dicht naar de kern toe. Ook hier gaat het er om je niet te laten ontmoedigen en in vertrouwen je weg te vervolgen, je stappen te blijven zetten. Uiteindelijk zul je je doel bereiken.
Vanochtend leerde ik over het vertrek van de weerstanden.
Er zijn allerlei redenen om niet aan de roep gehoor te geven, zegt Theresia. Alle argumenten die aangedragen worden vanuit jezelf of je omgeving komen voort uit angst. Je zal een innerlijk besluit moeten nemen en beseffen dat de weerstanden zullen blijven, ze zullen slechts afwisselend van sterkte zijn.
Om weerstanden te overwinnen nam Theresia iedere avond de tijd om afstand te nemen van de stemmen die haar probeerden te beïnvloeden. De stemmetjes van het ego zijn dwingend en gaan gepaard met heftige emoties, de stem van God is daarentegen uitnodigend, helder en duidelijk.
"Wat is hier de stem van God?" vroeg ze zich dan ook af. Net als voor Thomas Merton, draaide het voor Theresia van Ávila om haar relatie met God. Het is daarvoor nodig dat je jezelf in alle eerlijkheid leert kennen. Alleen dan vind je de weg naar huis en kun je je eigen beste vriend worden. In alle nederigheid, want teveel ernst en perfectionisme liggen op de loer, lijkt ze speciaal voor mij te zeggen.
Mijn mantra voor vandaag luidt dan ook:

Ik ben goed genoeg om de weg naar huis te vinden. Mijn herberg is in orde om de belangrijkste gast te ontvangen.

Theresia van Ávila

Stille dagen

Ik hou van deze stille dagen. Ik praat niet, ik communiceer vrijwel niet. De beweging is naar binnen.
Er vallen me, net als op 'gewone' dagen, mooie dingen toe. In deze stille context krijgen ze meer ruimte. Het kan langer nagalmen en daar geniet ik van.
Niet alleen ik, maar alles, krijgt de ruimte er te zijn.