Het nutteloze leven van zuster Rebecca Willekes

Met verbijstering zag ik daarnet stukjes van de uitzending van Pauw en Witteman van afgelopen vrijdag. Ik wil hier niet ingaan op het schrijnende eerste gedeelte van het programma waarin de jonge asielzoeker Mauro aan het woord komt en er op zijn zaak ingegaan wordt. Ik heb daar wel een mening over, maar wil daar niet op deze blog over schrijven.
Na zo'n veertig minuten zendtijd zien we Marianne Zwagerman. Zij heeft een boek geschreven waarin zij vrouwen aanspoort te ontsnappen aan 'het mutsenparadijs'.
'Mutsen' zijn vrouwen die geen regie nemen over hun eigen leven en het allemaal maar laten gebeuren. Ze leggen de lat te laag waardoor ze geen carrière maken. En dan heeft Marianne Zwagerman het niet over het opzetten van een webshop, want dat kun je toch echt geen carrière noemen. 
Ik heb het stukje met verbijstering zitten bekijken en moest meteen denken aan de woorden van zuster Rebecca Willekes van Priorij Klaarland. Zij is één van de 'Godzoekers' die aan het woord komen in het boek Ik wil dat je leeft, van Leo Fijen.
Naast zuster Theresa, maakte ook deze vrouw grote indruk op mij. Zij gaf haar baan als arts op om in te treden bij de Trappistinnen in Bocholt en spreekt nadrukkelijk over een nutteloos leven. 
"Het gaat er ten diepste om er alleen maar te zijn. Kloosters zijn er alleen maar, doen niets nuttigs. Maar het is werkelijk leven. Ik denk dat nutteloze momenten het leven pas echt tot leven maken. Daarom ben ik hier." 
Tegelijkertijd ziet ze dit leven als kloosterling niet als zinloos. Het heeft dan wel geen nut, het is niet zinloos. Voor Rebecca Willekes is het een vorm van protest. "Het contemplatieve leven is een leven van verwachting," zegt ze. Een actieve verwachting, alsof je bij de bushalte staat en weet dat de bus zo zal komen.
Deze zuster zegt heel veel mooie dingen. "... ik zoek de basis van mijn leven niet in de mooie beelden die ik van mezelf heb of opbouw, maar ik zocht en zoek de basis in God. Ik zie mezelf als iemand die danst met God in de grootst mogelijke schoonheid. En dansen is ook niet nuttig."
Nee, maar ik denk dat je het begrip 'nut' iets breder kunt uitleggen. Het is voor mij van grote waarde dat zij dit leven leidt en erover nadenkt en haar gedachten met ons deelt. Het is van grote waarde dat er mensen zijn die dit soort rigoureuze keuzes maken. Radicaal durven kiezen voor een leven dat slechts gericht is op die relatie met God omdat al het andere daarbij in het niet valt. 
En als ik dan Marianne Zwagerman zo hooghartig hoor spreken, dan heb ik het met haar te doen. Ik hoor haar ego als het ware schreeuwen dat ze er pas mag zijn als ze aan het hoofd van een bedrijf staat met minimaal één miljoen euro aan omzet per jaar. En daardoor krijgen de vrouwen van de webwinkels een schop, terwijl Marianne Zwagerman diep van binnen heel graag zou erkennen dat 'het er ten diepste om gaat er alleen maar te zijn'. 

Dag van de Stilte

Het prachtige Zuid-Limburgse heuvelland in de najaarszon

Najaarsgeluk

Gisterenmiddag brak opeens de zon door. Met m'n kopje koffie en sudoku uit de krant installeerde ik me aan de picknicktafel in de tuin. Michingo vond het blijkbaar ook een goed idee, want hij ging lekker tegen me aan liggen. Mijn dochter kwam erbij zitten met een boek en binnen speelden mijn zoontje en een vriendje. 

Alles was goed. Ik voelde het in al mijn vezels dat ik gelukkig was. 

En toen maakte mijn dochter deze prachtige foto. 

God

Nog steeds verbaas ik me er over hoe gemakkelijk ik tegenwoordig het woord 'God' gebruik voor 'het Onnoembare', 'de Bron', 'het Eeuwige'. En dat terwijl het woord 'God' in mijn opvoeding verbonden was aan 'Onze Vader in de hemel', een mannelijk figuur die de aarde geschapen had en oordeelde over ons.
Tegenwoordig is die oude definitie van God helemaal vervaagd en komt het niet meer in me op om op die manier te denken als ik over God lees. Automatisch interpreteer ik wat ik lees op mijn eigen manier en dan blijkt wat ik lees vaak heel mooi en inspirerend. Soms ook niet, want dan blijkt al snel dat de schrijver de bijbelteksten heel letterlijk interpreteert of God inderdaad ziet als een macht die je zou moeten vrezen.
Was ik een blog als deze tegengekomen, dan vrees ik dat ik er nog geen minuut van mijn aandacht aan had besteed, gewoonweg omdat het woord 'God' erin voorkomt. Zo bevooroordeeld was ik wel. Dat dat nu anders is, vind ik heel bijzonder. Ik heb nieuwe ervaringen opgedaan, zie de dingen in een ander perspectief. Mijn Waarheid is veranderd in de loop der tijd en zal dat vermoedelijk ook blijven doen tot aan mijn dood toe.
Amen.

Niet storen s.v.p.

Onder oude kranten, post, boeken en uitgescheurde artikelen, lag een opgeslagen Flow van afgelopen zomer. Op de bladzijden stond een artikel over het nut van stilte en afzondering. Ik las het nog een keer en wil er hier even over uitweiden.
Niet nodig om nog eens te vertellen, maar toch: voor mij is de stilte heel heilzaam heb ik gemerkt. Als ik de stilte niet opzoek, ga ik ten onder aan alle prikkels en indrukken die binnenkomen. Het schept de afstand die ik nodig heb om te kunnen voelen dat ik nog steeds één ben met die stille ruimte waaruit ik voortgekomen ben. Het herstelt de verbinding en dat geeft mij de rust om me te kunnen handhaven.

Ik lees graag artikelen over de stilte, heb er al veel gelezen en vaak zijn ze een bevestiging van wat ik al weet. Toch stonden er op deze bladzijden een paar opvallende uitspraken. 

Janet Plomp, auteur van Loslaten kun je leren, vertelt dat je jezelf tegenkomt als je alleen bent. "Als er niemand anders is om als oorzaak aan te wijzen van je gevoelens, dan krijg je met jezelf te maken. Jij bent zelf de enige die ervoor zorgt dat het prettig of minder prettig is. Dat levert zelfkennis op." Als je eerlijk naar jezelf durft te kijken, zeg ik er achteraan. 

Ook filosoof Jan Bor komt aan het woord en hij wijst mij op nóg een voordeel van alleen-zijn: "alleen zijn is de moed hebben om echt individu te worden. Als je zelf ontdekt dat je echt een eigen, uniek inidividu bent, dan laat je een ander meer in zijn of haar waarde. Omdat je beseft: hij of zij heeft, net als ik, een eigen individualiteit."

Als ik me terugtrek om te mediteren, dan ervaar ik mijzelf zoals ik ben. Ik neem in alle eerlijkheid waar wat er is. Bovendien ervaar ik haarscherp dat wij allen verbonden zijn met elkaar en voortkomen uit dezelfde bron, maar ik voel ook dat ik een volstrekt uniek mens ben, onvervangbaar en goed.

Dat het een mens goed doet om regelmatig even stil te staan en te voelen hoe de vlag erbij hangt, wordt door vele studies bewezen. Opvallend is dat mensen waarmee ik in gesprek raak over dit onderwerp regelmatig reageren met de uitroep dat ze daar "écht geen tijd voor hebben!" ...

En toen moest ik meteen denken aan de aanrader (ook uit het boek Ik wil dat je leeft van Leo Fijen) van wijlen André Louf, kluizenaar in Simiane-Cologne:

Iedereen kan zorgen voor stilte en alleen zijn en daarmee vrijwillig kiezen voor wat afstand van de wereld, zei hij. Om het heel concreet te maken gaf hij er een schema bij:

- iedere dag een korte tijd

- iedere week een halve dag

- iedere maand een dag

- ieder jaar een week

Het doet je goed en zal zijn vruchten afwerpen, voegde hij eraan toe.

Hoewel ik dit schema nog niet precies volg, kan dit toch al beamen.

André Louf 1929-2010

De regels van abdis Theresa Brenninkmeijer

"Voor mij is de sleutel tot echt leven, tot geluk: te doen wat ik niet wens, maar wat ik wel als goed zie." ... "Wat moet ik doen? Beide handelingen zijn goed: de een was mijn plan, de andere komt op mijn pad. Volg ik mijn agenda of sta ik open voor het onverwachte? Geef ik gehoor aan mijn eigen wil of heb ik ruimte voor wat mij gegeven wordt?" ...  "Ik heb geleerd in het leven dat de sleutel tot geluk is: om niet mijn eigen plan te volgen, maar open te staan voor wat God mij geeft. Het is de enige manier om in het nu te leven, om niet te vluchten. Iedere keer als ik me overgeef aan het nu, voel ik blijdschap en voldoening. Iedere keer als ik mijn wil probeer door te zetten, vind ik mezelf smakeloos."
Dit zijn de openingswoorden van Theresa Brenninkmeijer, abdis van 'Maria Hjerte Abbedi' in Sostrup-Jutland, in het derde hoofdstuk van het boek Ik wil dat je leeft van Leo Fijen. God is haar tegenstem, zegt ze zelf. Laat los en laat God, zou Wayne Dyer zeggen.
Doen wat je niet wil doen, maar wel als juist ervaart. Het maakt op mij diepe indruk en toen ik het las wilde ik meteen naar mijn laptop rennen om erover te schrijven. Ik voel dat zij hier een heel sterk punt heeft.
Als ik altijd kies voor mijn eigen optie, mijn eigen agenda, dan ben ik uit op voldoening, op vervulling van mijn wensen. Het is een heel ik-gerichte manier van kiezen en leven. Als ik me daarentegen openstel voor wat er op mijn pad komt en me daar door durf te laten leiden, dan geef ik mijn ego minder ruimte en doe ik iets wat ook goed is, maar niet iets wat ik zelf vantevoren bedacht had. En dat geeft volgens zuster Theresa veel meer voldoening.
Het grappige was dat ik vanochtend geheel volgens ritueel rond half 10 achter de computer zat om dit stuk te gaan schrijven toen er een mailtje binnenkwam van een vriendin die vroeg of ik zin had om een wandeling te gaan maken. Ja, dat wil ik wel, maar ik had eigenlijk bedacht om... En toen ben ik natuurlijk die wandeling gaan maken met haar. Heerlijk. En die blogtekst is er nu dus toch nog.

"Voor mij staat de liefde boven de regel," zegt zuster Theresa,

 "want een regel die gebroken wordt is een levende regel."

De troebele bronnen van Anselm Grün

Ik las gisteren de eerste hoofdstukken uit het boek Ik wil dat je leeft van Leo Fijen. Hij sprak met kloosterlingen, Godzoekers, in verschillende landen van Europa over het (her)vinden van de bron van je leven en schreef er dit boek over.

In het eerste inleidende hoofdstuk laat hij Anselm Grün aan het woord, die spreekt over 'troebele' bronnen. 

Als je je toevlucht neemt tot 'troebele bronnen' als eerzucht, perfectionisme, jaloezie en bitterheid, dan hou je het niet lang vol en raak je opgebrand, zegt hij. In een persoonlijke crisis ervaar je de permanente spanning tussen deze 'troebele bronnen' in jezelf en het diepe verlangen te groeien. "Pas als ik accepteer wat niet aangenaam is in mijzelf, kan dat veranderen en groeien. Als ik dat niet doe, blijf ik achtervolgd worden door mijn schaduwzijden. Pas als ik de waarheid ontdek over mijzelf, kan ik God in mijn hart vinden want Hij zegt onvoorwaardelijk ja tegen mij. Juist in de onrust, de chaos, de mislukking en de schuld," vertelt Anselm Grün.

Ik vind dat heel mooi gezegd. Het ontroerde me toen ik het las. "Hij zegt onvoorwaardelijk 'Ja' tegen mij, juist in de onrust, de chaos, de mislukking en de schuld." Grün verwoordt hier wat ik diep van binnen weet. Ik ben helemaal goed, op ieder moment. Ieder moment is er een van geboorte. Ieder moment word ik schoongewassen en ben ik als een baby die net ter wereld komt. 

Het is zo jammer dat ik dit weer zo gauw kwijt ben in het rumoer van alle dag, want ik besef dat dit is waar het om gaat. Dit besef is onze toegangspoort tot vrede en geluk. Het is okee. Ieder moment ben ik okee. Het is helemaal niet erg dat ik vaak erg snel mijn oordeel klaar heb. Ik merk het op en neem het mee. Hoef er niet van in een kramp te schieten, nergens voor nodig. Alleen al door het liefdevol op te merken en te voelen wat het met me doet, groei ik alweer een stukje naar het licht. 

Eigenlijk wilde ik gaan schrijven over zuster Theresa Brenninkmeijer, want zij is de eerste kloosterlinge waarmee Leo Fijen in gesprek gaat. Ook zij ontroerde mij met haar eerlijkheid en wijsheid. Morgen. Morgen is de dag van Therese, vandaag is blijkbaar die van Anselm Grün.